Peter Heerschop: Gildesysteem 

Vroeger had je het traditionele gildesysteem waarbij de leerling in de praktijk het vaak leerde van zijn meester. Is die tijd voorbij? 

Ik denk het niet. Iedereen, wat hij ook doet, heeft de beslissende, blijvende vaardigheden geleerd van iemand die door hem werd gezien als de meester. Of de meesteres, maar dat klinkt toch iets anders.

Ik had op de sportacademie zwemles van meneer Ranzijn toen ik een keer een les moest geven voor een cijfer aan een groep zeven van de basisschool. De les liep als een trein. Kinderen moesten op de kant oude kleren aantrekken, een stuk zwemmen, watertrappelend die kleren uittrekken en aan een waslijn ophangen die boven het bad hing. Hilarisch, een juichende klas. We sloten af met allerlei vormen van 'bommetje' en gingen allemaal met een high-five naar de kleedkamer. 

'Ik was zijn leerling, maar hij sprak me aan op mijn aanstaand meesterschap'

Tevreden stond ik te wachten op mijn dikverdiende negen. Meneer Ranzijn liep lachend op me af:
'Je bent nogal tevreden met jezelf, toch?'
Ik zei: 'Nou, het ging wel lekker, ja.'
Waarop hij zei: 'Ik zag dat je dat vond. Ik vond het niks. Nou niks? Het was vooral lollig. Maar ik zag geen echte meester. Ik zag meer een 'leuke bezighouder'. Dit kan mijn vader met een fopneus ook. En ik zal je zeggen, die weet niks van zwemmen. Jij bent een meester, jij moet ze leren zwemmen, niet leren lachen. Leren is altijd leuk. Als je iets leert, ga je vanzelf lachen. Zwemmen leer je door te zwemmen, niet met een wasknijper aan je badpak. Dus Peter, je krijgt een vier!' 

Het zette me aan het denken. Ik was zijn leerling, maar hij sprak me aan op mijn aanstaand meesterschap. 

'Mijn broer was mijn grote voorbeeld. Hij was drie jaar ouder en in alles beter

Mijn grote broer was mijn grote voorbeeld. Hij was drie jaar ouder en in alles beter. We voetbalden bij dezelfde club, maar hij altijd hoger. Zat ik in de D1, zat hij al in de B1. Zat ik nog op de middelbare school, was hij al aangenomen op de ALO waar ik ook heen wilde.

Wij voetbalden samen veel op straat. Ik heb twaalf jaar geen potje 'bomenvoetbal' van hem gewonnen. Hij liet me nooit winnen. Sterker nog, hij lachte me uit. Maar hij nam me wel altijd mee. En ik wilde ook altijd weer met hem mee. En elke keer verliezen. Tot ik kop mijn vijftiende een keer won. Ik dacht dat hij woedend zou zijn. Maar hij applaudisseerde en zei: 'Je bent goed geworden man,' gevolgd door, 'ik speelde op mijn zeventiende in het eerste, gaat jou ook lukken.'

Op mijn zeventiende debuteerde ik ook in het eerste. Ging goed. Tweede wedstrijd ging ook goed. Derde wedstrijd werd ik reserve gezet. Mijn broer was aanvoerder en zei: 'Zet mij er dan ook maar naast. Hij is beter dan ik, en dat weet ik, want ik heb het hem zelf geleerd.'

'We hebben dus allemaal behoefte aan een meester, en dan uiteindelijk allemaal aan een leerling' 

Ik heb geen toneelschool of kleinkunstacademie gedaan, maar ben wel acteur en cabaretier. Toen ik net begon, deed ik maar wat. Soort van met rare kleren in het diepe springen en de grappen aan een waslijn hangen. Het werd pas echt wat toen we gingen werken met grote regisseurs, mannen die spraken vanuit rijke ervaring.

We kregen een spoedcursus theater door op het podium naast grote acteurs te staan. Door hun tegenspel veranderde mijn spel. En als ik het beheerste, veranderden zij het weer, zodat ik ook weer moest veranderen. Zij gaven complimenten en keiharde reprimandes en erna werd ik weer meegenomen. Tot we uiteindelijk vrienden waren. Zij waren de meesters en ik was voor hen de leerling. De bedoeling van de meester moet zijn om zijn leerling beter te maken dan hijzelf. Als dat lukt, wordt de leerling meester en geeft het door aan andere leerlingen. Dat is het hoogst haalbare. We hebben dus allemaal eerst behoefte aan een meester, en dan uiteindelijk allemaal aan een leerling. Zoeken dus!

* Je kunt daar ook wel iets blijvends aan overhouden, maar zelfden iets dat leidt tot persoonlijke groei. 

Jouw mening

Wij zijn benieuwd wat jij van dit artikel vindt. Om te reageren moet je ingelogd zijn. Dat kan middels je Facebook- en Twitter-account of met behulp van je e-mailadres.

Om je reactie te plaatsen vragen we je de code hieronder over te nemen